Cezaevi Ajansı Haber Portalı

Ceza İnfaz Sisteminde Personel Güvenliği: Sosyal Medya Paylaşımlarının Yarattığı Riskler

Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK), sosyal medyanın yargı etiği ve tarafsızlık ilkesi açısından taşıdığı risklere dikkat çekerek, hâkim ve savcıların sosyal medya kullanımına ilişkin “Türk Yargı Etiği Bildirgesi Kapsamında Sosyal Medya Kullanım Rehberi”ni 2022 yılında kabul etmiş ve bu rehber Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Rehberde, hâkim ve savcıların hem kendi hesapları hem de aile bireylerinin sosyal medya faaliyetlerinde daha dikkatli ve özenli olmaları, ifade özgürlüğü ile yargı etiği arasındaki dengeyi korumaları gerektiği vurgulanmaktadır.Bu hafta da HSK Sosyal Medya Konusunda Resmi Yazı İle Hâkim ve Savcıları Uyardı

Türkiye’de yargı teşkilatı ile ceza infaz kurumları da adalet sisteminin ayrılmaz bir parçasıdır. Devletimizin diğer stratejik kurumları gibi ceza infaz kurumları ve personelleri ulusal güvenlik zincirinin en hassas halkalarından birini teşkil etmektedir. Bu kurumların düzenli ve güvenli işleyişi, büyük ölçüde infaz ve koruma memurları tarafından sağlanmaktadır. Ancak son yıllarda sosyal medya platformlarında gözlemlenen bazı alışkanlıklar, bu kritik görevi üstlenen personelin ve dolayısıyla tüm sistemin güvenliğini istemeden de olsa etkileyebilmektedir.

Ceza infaz personeli, vardiya sistemiyle 24 saat kesintisiz görev yapmaktadır. Gece-gündüz nöbetleri, hafta sonu ve resmi tatiller dahil rutin dışı çalışma saatleri nedeniyle meslektaşları arasında yoğun iletişim kurmak zorunda kalmaktadırlar. WhatsApp grupları, Facebook sayfaları, X hesapları ve çeşitli meslek odaklı forumlar bu iletişimin başlıca mecraları haline gelmiştir. Ne var ki, bu platformlarda “X Açık Cezaevi 2. vardiya selam”, “Y Tipi Kapalı Cezaevi gece nöbeti başladı, kim var kim yok?”, “Z Cezaevi idari blok nöbet tutuyoruz” gibi paylaşımlar uzun zamandır sıkça görülmektedir.

Ceza infaz kurumlarında güvenlik görevini yürüten personelin en önemli sorunlarından biri, kanunen Genel İdari Hizmetler sınıfında yer almalarıdır. Bu durum, fiilen güvenlik/koruma görevi yapan personelin güvenlik sınıfı statüsünde olmamasına yol açmaktadır.

Dolayısıyla bu personelin sosyal medya kullanımı ve paylaşımları neredeyse her türlü yoruma ve suistimale açık hale gelmektedir. Güvenlik uzmanları bu tür açık bilgileri, düşük maliyetli istihbarat toplama fırsatı olarak değerlendirmektedir.

Potansiyel riskler şu şekilde özetlenebilir: 

- Vardiya zayıflıklarının tespiti: Belirli saatlerde personel sayısının azaldığı, nöbet geçişlerinin yapıldığı veya dinlenme molalarının verildiği zaman dilimleri dışarıdan kolayca izlenebilmektedir.  
- Kurum içi haritalama: Hangi personelin hangi bölümde (ziyaretçi girişi, görüşme odaları, revir, idare binası, koğuş koridorları) görev yaptığı anlaşılabilmektedir.  
- Personel rutinlerinin öngörülebilir hale gelmesi: Günlük/haftalık hareket saatleri, giriş-çıkış zamanları ve tatil günleri kötü niyetli kişiler tarafından analiz edilebilmektedir.  
- Hedefli tehdit ve sosyal mühendislik girişimleri: Personelin ailelerine yönelik baskı, şantaj veya kandırma amaçlı eylemlere zemin hazırlanabilmektedir.  
- Genel kurum güvenliğinin aşınması: Organize suç örgütleri, terör unsurları veya kaçakçılık şebekeleri için “zayıf nokta” belirleme imkânı doğmaktadır.

Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, bu konuda farkındalık oluşturmak amacıyla çeşitli eğitim ve bilgilendirme faaliyetleri yürütmektedir. “Sosyal Medya Kullanımı Farkındalık Çalıştayları” gibi etkinliklerde personele, paylaşım yaparken dikkat edilmesi gereken hususlar (gizlilik, etik sınırlar, kurum güvenliğine etkisi) anlatılmaktadır. Ayrıca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, Ceza İnfaz Kurumları Yönetmeliği ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde uygunsuz paylaşımların disiplin soruşturması ve cezai işlem konusu olabileceği hatırlatılmaktadır.

Buna rağmen uygulamada sorun devam etmektedir. Birçok personel, paylaşımları “sadece meslektaşlar arasında” yapıldığını düşünerek riski hafife almaktadır. Oysa modern sosyal medya algoritmaları ve siber istihbarat teknikleri sayesinde “kapalı grup” içerikleri bile kolaylıkla dışarı sızabilmekte veya analiz edilebilmektedir.

Sonuç olarak, ceza infaz sisteminin kilit taşı konumundaki ceza infaz personelinin sosyal medya disiplini, artık bireysel bir tercih olmaktan çıkmıştır. Bu konu, personelin, hükümlü/tutukluların, ziyaretçilerin ve toplumun genel güvenliği açısından hayati bir mesele haline gelmiştir. Yetkililerin daha sıkı denetim, düzenli eğitim ve caydırıcı yaptırımlarla bu alışkanlığı kontrol altına alması, uzun vadede sistemin dayanıklılığını artıracak en etkili adımlardan biri olarak görülmektedir.

Güvenlik, en zayıf halka kadar güçlüdür. Ceza infaz kurumlarında o zayıf halka, farkında olmadan sosyal medyada paylaşılan bir vardiya mesajı olabilir.