Cezaevi Ajansı Haber Portalı

İnfaz ve koruma memurlarının yeterli düzeyde ücretlendirilmesi, yalnızca bir personel hakkı meselesi değil; aynı zamanda ceza infaz kurumlarında güvenlik ve insan haklarının etkin bir şekilde korunmasının, dolayısıyla toplumun genel güvenliğinin sağlanmasının temel unsurlarından biridir.

Türkiye’de kamu görevlilerinin maaşlarına zam tartışmaları yapılırken, infaz ve koruma memurlarının maaşları da konuşuluyor. Ancak kamuoyu bu konuyu çoğu zaman “bir kamu görevlisinin maaşı” meselesi gibi görüyor. Oysa durum bundan çok daha büyük ve önemlidir.​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​

Ceza infaz kurumlarında görev yapan infaz ve koruma memurlarının ücret meselesi doğrudan adaletin uygulanması, kamu güvenliği, hükümlü ve tutukluların hakları ve toplumsal düzenin korunması ile yakından ilgilidir. 

Öncelikle şunu açıkça söylemek gerekir: Elbette infaz ve koruma memurları hak ettikleri maaş zammını almalıdır. Çünkü etkin, güvenli ve insan haklarına uygun bir ceza infaz sisteminin en temel şartlarından biri, bu zorlu görevi yürüten personelin ekonomik ve sosyal güvencesinin güçlü olmasıdır.

Türkiye’de 2026 itibarıyla infaz ve koruma memurları maaşları kıdeme, derece/kademeye ve ek ödemelere göre yaklaşık 59 bin TL ile 85 bin TL arasında değişmektedir. Yeni başlayan bir infaz ve koruma memuru (özellikle sözleşmeli/lisans mezunu) yaklaşık 59-68 bin TL civarında maaş alırken, kadrolu kıdemli (10+ yıl) memurlar 80 bin TL ve üzerine çıkabilmektedir.

Ancak gelişmiş ülkelerle karşılaştırıldığında tablo oldukça farklıdır. Ceza infaz memurları / gardiyan maaşları birçok ülkede şu seviyelerdedir:

•  ABD: Federal veya eyalet düzeyinde ceza infaz memuru maaşları ortalama aylık 4.000 – 7.000 dolar civarındadır. Bu da yaklaşık 180 bin TL – 310 bin TL seviyesine denk gelmektedir (tehlike primi ve fazla mesai ile daha yüksek olabilir).

•  Almanya: Ceza infaz memuru maaşları ortalama 3.500 – 5.000 euro civarındadır. Yaklaşık 120 bin – 170 bin TL bandında seyreder.

•  Fransa: Ceza infaz denetim memuru maaşları başlangıçta yaklaşık 2.000 – 2.500 euro, kıdemle 3.500 euro’ya kadar çıkar. Yani yaklaşık 70 bin – 120 bin TL civarı.

•  İngiltere: Ceza infaz memuru maaşları kıdeme göre yıllık 30.000 – 45.000 sterlin arasında değişir. Aylık yaklaşık 110 bin TL’den 170 bin TL’ye kadar ulaşır.

•  Hollanda: Ceza infaz kurumu çalışanı maaşları ortalama 3.000 – 4.500 euro (yaklaşık 105 bin – 160 bin TL).

•  İsveç: Ceza infaz personeli maaşları ortalama 35.000 – 50.000 İsveç kronu (yaklaşık 110 bin – 160 bin TL).

•  İsviçre: Ceza infaz memurları oldukça yüksek maaş alır; ortalama 6.000 – 9.000 İsviçre frangı (yaklaşık 240 bin – 360 bin TL).

Görüldüğü gibi gelişmiş hukuk devletlerinde infaz koruma personeli maaşları, ülke ortalamasının belirgin şekilde üzerinde tutulur. Bunun sebebi basittir:

İnfaz ve koruma memurlarının ekonomik bağımsızlığı çok güçlü olmalıdır çünkü ceza infaz kurumları, adaletin ve güvenliğin temel taşlarından biridir.

Ayrıca unutulmaması gereken bir gerçek daha vardır. İnfaz ve koruma memurları, 24 saat esasına dayalı vardiyalarda, yüksek stres ve tehlike altında çalışır. Binlerce hükümlü ve tutuklunun güvenliğinden, firar, isyan, yangın, toplu kavga ve personele karşı saldırı riskinden, uyuşturucu/kaçak madde girişinin önlenmesinden, intihar girişimlerinin engellenmesinden, hasta hükümlü nakillerinden sorumludurlar. İnsan hayatı, toplumsal güvenlik ve adaletin en kritik halkalarından birinde görev yaparlar.

Yüksek riskli, fiziksel ve psikolojik yıpranma içeren bir mesleğin maaşının da doğal olarak tatmin edici seviyede olması gerekir. Bu nedenle mesele “bir meslek grubuna zam yapılması” meselesi değildir. Bu mesele ceza infaz sisteminin kalitesi, cezaevi güvenliği, insan hakları standartları ve toplumun genel huzuru meselesidir.

Kısacası, infaz ve koruma memurlarının güçlü ve tatmin edici bir maaşa sahip olması yalnızca onların değil, toplumun tamamının güvenlik ve adalet güvencesidir. Ülkemizde uluslararası standartlarda yaşam koşulları ve modern binalar sağlarken, aynı anda nitelikli bir ceza infaz sistemi kurmak istiyorsak, sistemin belkemiği olan tüm cezaevi personelinin de aynı seviyede maaşlarının ve sosyal güvencelerinin uluslararası standartlara sahip olması kaçınılmazdır.