Cezaevi Ajansı Haber Portalı

Türkiye'de infaz ve koruma memurları ile diğer ceza infaz kurumu çalışanları, iş yerlerinde karşılaştıkları psikolojik taciz (mobbing / bezdiri) karşısında sessiz kalmak zorunda değil. Türk Dil Kurumu’nun “bezdiri” olarak tanımladığı sistematik yıldırma, dışlama ve huzursuz etme eylemlerine karşı hem idari hem de yargısal yollar açık.

HAK ARAMADA HUKUKİ YOLLAR

Başvurulabilecek Başlıca Hukuki Yollar:

- İdareye (Cezaevi Yönetimine) Şikayet: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili yönetmelik gereğince, en yakın amirden başlayarak yazılı şikayet dilekçesi verilebilir. İdare, şikayet üzerine disiplin soruşturması başlatmakla yükümlüdür. Mobbing fiilleri genellikle “devlet memuru vakarına yakışmayan tutum” veya “ayrımcı davranış” kapsamında değerlendirilir.

- Tazminat Davası: Mobbing kaynaklı manevi/maddi zararlar için

  • Mobbing uygulayana karşı adli yargıda kişisel tazminat davası,

  • İdarenin denetim ve önleme yükümlülüğünü ihlal etmesi halinde idari yargıda tam yargı (tazminat) davası açılabilir.

  6 Mart 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2025/3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, iş yerlerinde psikolojik tacizin önlenmesi konusunda idarelerin sorumluluğunu yeniden vurgulamış ve Psikolojik Tacizle Mücadele Kurulu'nun teşkilini düzenlemiştir.

- Cumhuriyet Başsavcılığı’na Suç Duyurusu: Görevi kötüye kullanma (TCK md. 257) veya eziyet (TCK md. 96) suçları kapsamında mobbing uygulayan kamu görevlileri hakkında şikayette bulunulabilir.

- Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’na (TİHEK) Başvuru: İşyerinde yıldırma, 6701 sayılı Kanun’da ayrımcılık türü olarak kabul edilir. Başvuru ücretsiz ve kolaydır; kurum inceleme yapar, gerekirse idari para cezası uygular.

  e-Başvuru sistemi üzerinden hızlıca işlem yapılabilir: Resmi site https://e-basvuru.tihek.gov.tr adresinden online başvuru mümkündür (e-Devlet entegrasyonu da mevcut). Ayrıca valilik/kaymakamlık aracılığıyla da yapılabilir.

- Kamu Görevlileri Etik Kurulu ve Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman): Etik ihlal veya idarenin tutum/davranışı için başvuru yapılabilir. Bu başvurular doğrudan icrai karar olmasa da güçlü delil ve baskı unsuru oluşturur.

Uzmanlar, mobbinge maruz kalan personelin öncelikle yazılı delil (e-posta, mesaj, tanık beyanı, rapor vb.) toplaması, psikolojik destek alması ve dernek desteğiyle hareket etmesini öneriyor. Erken müdahale zararın büyümesini engeller.

HUKUK EN ETKİLİ ÇÖZÜM

Ceza infaz kurumları ile denetimli serbestlik müdürlüklerinde görev yapan personel, psikolojik taciz karşısında sosyal medyada iddiaları dillendirmek yerine resmi hukuki yolları tercih etmeli. Uzmanlar ve dernekler şu vurguyu yapıyor:

“Mobbing bireysel değil, sistemsel bir sorundur. Hukuki haklar etkin kullanıldıkça caydırıcılık artar.”

Cezaevi ve Denetimli Serbestlik Çalışanları da Sessiz Kalmamalı

Önerilen Yaklaşım:

- Psikolojik baskı, yıldırma veya haksız uygulamaları belgeleyin.

- Sosyal medya yerine kurum içi şikayet, disiplin soruşturması talebi, TİHEK e-Başvuru, CİMER, Alo 170 hattı veya savcılığa suç duyurusu gibi resmi kanalları kullanın.

- 2025/3 sayılı Genelge’ye göre idare, mobbingi önleme ve müdahale yükümlülüğüne sahip; ihlal hizmet kusuru sayılır.

CTE personeli arasında mobbing şikayetleri yıllardır gündemde. Erken ve hukuki adım atmak, bireysel zararı azaltır, sistemde iyileşmeye katkı sağlar. Sessiz kalmak sosyal medya platformlarında dillendirmek yerine hukuki olarak hak aramak en etkili çözümdür.

SOSYAL MEDYA RİSKLİ

Bir CTE  personeli (infaz koruma memuru veya diğer ünvanlar) sosyal medyada mobbing gibi yaşadığını mağduriyetini anlatmak temel hak olsa da, kurumu kötüleyen, detay paylaşan veya sert ifadeli paylaşımlar disiplin cezası getirir. En düşük riskli yol: isim-vermeden, detay vermeden, sakin ve saygılı bir dille yazmak. Yine de sıfır risk diye bir şey yok.

Böyle bir paylaşım yapmayı düşünüyorsanız, mutlaka bir idare hukuku avukatıyla görüşün. Her olay kendi şartlarına göre değerlendirilir.

(Kaynaklar: 657 sayılı Kanun, 2025/3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, TİHEK mevzuatı ve resmi e-Başvuru sistemi, ilgili sendika/dernek açıklamaları, Adalet Bakanlığı CTE açıklamaları)